فصل 5 پیش دانشگاهی- ژنتیک جمعیت (قسمت اول)
جمع بندی زیست شناسی کنکور (نظام آموزشی قدیم) - پوریا رحیمی
نکاتی که از ژنتیک فصل 8 پیش لازم هست لابه لای فیلم تدریس میشه.
083
مدت زمان:32 دقیقه و 29 ثانیه.
*روخوانی 2 صفحه اول فصل 5 و اشاره به نکات مهم.(خودمان باید کتاب را کامل بخوانیم).
*فرض میکنیم A و a آللهای غالب و مغلوب نسبت به یک صفت باشند.فراوانی آلل A را با (p= F(A و فراوانی آلل a را با (q=F(a نشان می دهیم.
*روابط مهم:
p+q=1 و p^2+2pq+q^2=1
*در ژنتیک جمعیت هر جا ناخالص دیدیم می نویسیم 2pq.(توجه کنید 2 در 2pq فراموش نشود).
راه حل مسائل ژنتیک جمعیت (در اتوزومی ها):
1)اگر فراوانی آلل را داده باشند:
مثلا فراوانی آلل غالب را داده باشد, آن را از 1 کم میکنیم و فراوانی آلل مغلوب را بدست می آوریم.
2)فراوانی آلل را نداده باشد:
I)جامعه متعادل باشد:از q^2 که افراد مغلوب است q را بدست می اوریم و آن را از 1 کم میکنیم و فراوانی آلل غالب را بدست می آوریم.
II) حالتی که نمی دانیم جامعه متعادل است یا نه(هر جامعه ای که باشد):
F(A)=((AA2)+(Aa1)+(aa0))/2k
F(a)=((AA0)+(Aa1)+(aa*2))/2k
##توضیح 2k در مخرج فرمولهای بالا: k تعداد افراد جمعیت است و 2 برای اینکه هر فرد برای بروز صفاتش به دو آلل نیاز دارد.
##توضیح جامعه متعادل:از q^2 جذر می گیریم و q را بدست می آوریم سپس p را بدست می آوریم بعد با توجه به p و q حساب میکنیم ببینیم تعداد افرادی که به ما داده درسته یا نه.
مثلا: 16% افراد جامعه مغلوبند: با این حساب افراد غالب خالص(AA) بدست می آید 36% اگر در اطلاعات مسئله به جای 36% مثلا گفته بود 34% یعنی جامعه متعادل "نیست".
مثال)اگر فراوانی افرادمغلوب در جمعیتی در حال تعادل برابر 16% باشد نسبت افراد ناقل به خالص چیست؟
توجه:افراد غالب:AA+aa و افراد ناقل(َaA)
توجه:در ژنتیک جمعیت هر جا ناخالص دیدیم می نویسیم 2pq.
جواب:12/13(12 بر 13)
مثال)اگر صفت بال پروانه ای از رابطه غالب و مغلوبی پیروی کند و فراوانی آللها بصورت L=3/4 و l=1/4 باشد, در جمعیتی در حال تعادل فراوانی ژنوتیپ خالص مغلوب چقدر کمتر از فراوانی ژنوتیپ ناخالص است؟
توجه:در ژنتیک جمعیت هر جا ناخالص دیدیم می نویسیم 2pq.
جواب:5/16
مثال)در جمعیتی در حال تعادل, تعداد زنان و مردان برابرند.اگر فراوانی ژن تالاسمی(اتوزومی مغلوب) 0.05 باشد, فراوانی زنان ناقل این جمعیت چقدر است؟
جواب:
p=1-0.05=0.95 , q=0.05
1/220.05*0.95= 4.75%
##توجه: به 1/2 ضرب کردیم چون نصف جمعیت زن است پس احتمال زن بودن 1/2 است.
مثال)اگر فراوانی آلل کوررنگی (وابسته به X مغلوب) در یک جامعه 0.2 باشد, چه نسبتی از زنهای این جامعه بیمارند؟چه نسبتی از مردهای این جامعه بیمارند؟
نکته:در قسمت اول سوال چون پرسیده چه نسبتی از زنها نباید به 1/2 ضرب کنیم, چون خودش محدود کرده به زنها.,ولی در قسمت دوم مردها در کل جامعه مد نظر هستند پس باید در 1/2 ضرب کرد.
نکته:الل تالاسمی فقط روی کروموزوم X است و مردها فقط یک X دارند بنابراین یک آلل تالاسمی دارند.
جواب قسمت اول: 0.20.2=0.04
جواب قسمت دوم: 1/20.2=0.1
مثال)اگر فراوانی افراد با نرمه گوش آزاد (غالب اتوزومی) , 91% باشد, مطلوبست پسران با نرمه گوش ازاد؟
جواب: غالب 91% پس مغلوب 9% فراوانی آلل مغلوب 0.3 بنابراین: پسر با نرمه گوش آزاد ناخالص= 1/220.7*0.3=0.21 --->جواب نهایی 0.21
مثال)در یک جامعه متعادل فراوانی A=0.5 , B=0.2,O=0.3 است چه نسبتی از افراد جامعه حداقل یک آلل A دارند؟
نکته:برای گروه خونی سه نوع آلل باید روی دو جایگاه قرار بگیرند تا گروه خونی تعریف شود.
توجه:در ژنتیک جمعیت هر جا ناخالص دیدیم می نویسیم 2pq.
جواب:
75%=(20.50.3)+(AA+AB+AO=0.5^2+(20.50.2