تدریس:

ادمه توضیحات در مورد ساختار کلیه و ساختار نفرون، باز جذب، ترشح

تدريس مراحل 2 و 3 مکانيسم ساخت ادرار ( بازجذب - ترشح ) :
√ بررسى موادى که بازجذب و ترشح مى شوند
√ بررسى مکان بازجذب و ترشح مواد
√ بررسى نوع بازجذب و ترشح مواد ( از نظر فعال يا غير فعال بودن )

توضیح بیشتر:

زمان : 23:58 دقیقه
تنظیم محیط داخلی و دفع مواد زائد
ادامه توضیحات ساختار کلیه، نفرون ؛ باز جذب و ترشح
همه ی مویرگ های بدن به جز مویرگ های کلیه در روز بیست لیتر مایع بین سلولی تراوش میکنند. (حدود 90 درصد)
و هفده لیتر به مویرگ ها بازگردانده میشود. سه لیتر در فضای میان بافتی باقی می ماند که اگر اختلاف ایجاد شود، موجب بیماری خیز یا ادم میشود. (فصل شش زیست دوم)
در انسان کل پلاسمای خون در حدود 3لیتر است ، حجم ماده تراوش شده به درون کپسول های بومن در هر شبانه روز تقریبا به 180 لیتر می رسد.یعنی شصت بار در روز تراوش انجام می شود (باز جذب 99 درصدی دارد، یک درصد در نفرون دفع میشود)
باز جذب به دو صورت انجام میشود : فعال،با مصرف ATP
غیر فعال، بدون مصرف ATP
باز جذب در *نفرون از لوله پیچ خورده نزدیک، لوله هنله و لوله پیچ خورده دور انجام میشود.از نفرون خون را به شبکه دوم مویرگی می برد.

در مجاری جمع کننده ادرار هم باز جذب انجام میشود اما جزوی از نفرون نیست.
توضیحات شکل 5_7 خیلی مهم!
در لوله پیچ خورده نزدیک هم باز جذب فعال(گلوکز ،آمینو اسید، NaCl). و هم غیر فعال(–H2O,HCO3) وجود دارد.
لوله هنله دو بخش دارد : نزولی، صعودی
لوله هنله در بخش نزولی باریک میشود و در بخش صعودی در محل پایین تر قطور می شود.
اگر آب از نفرون به شبکه دوم مویرگی باز جذب شود، غلظت مواد موجود در نفرون بیشتر می شود.برای این که غلظت به هم نخورد، در بخش نازک صعودی لوله هنله NaCl به صورت غیر فعال باز جذب میشود.
H2O در بخش نازک نزولی هنله باز جذب میشود. وقتی باز جذب میشود مواد موجود در نفرون غلیظ میشود، باید تعادل به وجود آید ،پس در ادامه هم NaCl به صورت فعال باز جذب میشود.
-HCO3 و NaCl هم باز جذب غیر فعال (در لوله پیچ خورده نزدیک) و هم باز جذب فعال (در لوله پیچ خورده دور) دارد.
آب و اوره کاملا به صورت غیر فعال باز جذب می شود.
آب در بخش نازک نزولی هنله به صورت غیر فعال باز جذب می شود.
در شکل، شبکه دوم مویرگی به هم می پیوندد ، سیاهرگ های کوچک را می سازند ، سیاهرگ های کوچک به همدیگر متصل می شوند و سیاهرگ کلیه را می سازند ، این سیاهرگ از کلیه خارج میشود ،و به سیاهرگ های بقیه اندام ها متصل میشود ، بعد بزرگ سیاهرگ زبرین که زبرین هم به سمت قلب ، به دهلیز راست میریزد که خون تیره (O2 کم است چون مصرف شده) و مواد دفعی کمی دارد.
بازجذب از لوله جمع کننده ادرار به مایع میان بافتی ادامه دارد. که در شکل، اوره و آب در یک کادر قرار دارد، بخش کمی از اوره باز جذب می شود و به فضای میان بافتی می رود،(اوره باید کمی در بدن باشد تا بتواند سیکل دفع مواد را دوباره به گردش در بیاورد.اگر اوره نباشد ممکن است دفع مواد کند تر انجام گیرد.
ترشح : موادی که ترشح دارند مقدار دفعشان بیشتر از مقدار تراوش آن هاست.یعنی موادی که باید به مقدار خلی زیاد دفع شوند علاوه بر تراوش ، به مقدار بیشتر نیز ترشح میشوند.
در لوله پیچ خورده نزدیک بعضی سم ها و یون هیدروژن ،و در لوله پیچ خورده دور بعضی از داروها ،یون هیدروژن و سموم ترشح می شود.
ترشح : یون ها ،مثل یون پتاسیم، هیدروژن،سدیم،و کلر
بعضی از سموم مانند سیانید،آرسنیک، حشره کش ها،سم باکتری ها
مثلا ، کلستریدیوم بوتولینم -باکتری ای که ایجاد بیماری بوتولیسم میکند_
کورینه باکتریوم دیفتریا که عامل بیماری دیفتری است، این باکتری در گلو رشد میکند ولی سمش روی اعصاب ،قلب کبد و کلیه اثر میگذارد.
در ادامه تشکیل ادرار : ادرار از لوله های جمع کننده ادرار به لگنچه ریخته میشود.ادرار از لگنچه وارد میزنای میشود ،سپس وارد مثانه و از طریق میزراه دفع می شود
نکات :
** تراوش فقط در کپسول بومن انجام میشود.
در پیچ خورده نزدیک بازجذب انجام میشود .(NaCl,گلوکز، آمینو اسید به صورت فعال ، آب ،-HCO3, به صورت غیر فعال باز جذب میشود.لوله پیچ خورده نزدیک ترشح هم دارد.
بخش نازک نزولی هنله : باز جذب اب(همیشه غیر فعال)
بخش نازک صعودی هنله : باز جذب غیرفعال NaCl
بخش قطور صعودی لوله هنله ،NaCl بازجذب فعال
**در لوله پیچ خورده دور NaCl باز جذب فعال
تمام باز جذب های لوله پیچ خورده دور فعال است)