تنظیم محیط داخلی و دفع مواد زائد (قسمت اول)
جمع بندی زیست شناسی کنکور (نظام آموزشی قدیم) - پوریا رحیمی
ندریس:
ساختار مواد زائد، نوع دفع، متابلیسم، مواد زائد نیروژن دار (آمونیاک، اوره و اوریک اسید)، هومئوستازی،
تنظیم محیط داخلی:
سلول های بدن جانوران پرسلولی در میان محیط داخلی قرار دارند که محیط داخلی در جانوران پر سلولی شامل خون، لنف و مایع میان بافتی است، و کارهایی که برا حفظ پایداری این محیط انجام میشه همئوستازی نام دارد. (همئوستازی در جانوران پر سلولی دیده میشود)
تک سلولی ها هم محیط داخلی دارند(سیتوپلاسم)
مواد زائد:
در اثر متابولیسمی که در بدن جانداران اتفاق می افته مواد زائد تولید میشه.که در بدن جانوران مختلف یکسان نیس، و نوع مواد زائد به زیستگاه جانوران ربط دارد.
مهم ترین مواد زائد ، مواد زائد نیتروژن دار است (حاصل متابولیسم)
-کربوهیدارت ها و لیپیدها مواد دفعی H2O و CO2 تولید میکنن، نوکلئیک اسید ها (DNA) و پروتئین ها (که از آمینو اسید ها ساخته شدن) علاوه بر H2O و CO2, مواد زائد نیتروژن دار تولید میکنن، البته بیشترشون حاصل سوختن پروتئین هاست و نقش نوکلئیک کمتره.
مواد زائد نیتروژن دار سه دسته هستند:(تعداد نیتروژن هاشون)
آمونیاک( 1N) ,اوره (2), اوریک اسید ( 4)
میزان سمیت: امونیاک>اوره>اوریک اسید
اوره و اوریک اسید حاصل تغییر آمونیاک هستن. آمونیاک در بدن همه جانداران تولید میشه که اگه بتونن دفعش میکنن، ولی اگه نتونه دفع بشه به اوریک اسید و اوره تغییر پیدا میکنه.
از نظر پیچیدگی ساختار به ترتیب:
اوریک اسید >اوره >آمونیاک
اوریک اسید ساختار پیچیده تر (گسترده تر داره، تعداد نیتروژن هاش بیشتره) ،ینی هر چه پیچیده تر،سختتر دفع میشن، پس ب انرژی بیشتری برای دفع نیاز هس
انرژی برای دفع: اوریک اسید >اوره >امونیاک
نیاز به آب برای دفع: امونیاک >اوره>اوریک اسید
تبدیل مواد سمی به موادی که کمتر سمی هستند نیاز به انرژی دارد ؛که انرژی همیشه ATP نیست!
مواد زائد نیتروژن دار د ر جانوران یکسان نیست و نوع دفع این مواد به زیستگاه جانور مربوط است.
متن کتاب :
مواد زائد در:
بیشتر جانوران آبزی ، آمونیاک از بدن جانور به آب پیرامون (انتشار) ! می یابد.
بی مهرگان کوچک مثل کرم پهن پلاناریا، از همه سلول های سطحی بدن خود آمونیاک دفع میکنند
-جانوران خشکی زی نمیتوانند آمونیاک دفع کنند ، پستانداران و دوزیستان : اوره ،اوره با سرعت در آب (حل) ! میشود.
بعضی وزغ ها در آب : امونیاک ؛ در خشکی : اوره
پرندگان، حشرات و بسیاری از خزندگان: اوریک اسید
شکل کتاب 1_7:
بسیاری از جانوران ابزی از جمله بسیاری ! از ماهی ها : آمونیاک
پستانداران، دوزیستان، کوسه ها و بعضی ! از ماهی های استخوانی : اوره
پرندگان ، حشرات، بسیاری! از خزندگان و حلزون های خشکی زی : اوریک اسید دفع میکنند.
-فرمول ساختاری اوره : CO(NH2)2
-اوریک اسید همانند باز های آلی نیتروژن دار پورینی (A ,G ) دو حلقه دارد.