زیست سوم، فصل اول ایمنی بدن (قسمت اول)
جمع بندی زیست شناسی کنکور (نظام آموزشی قدیم) - پوریا رحیمی
مباحث تدریس شده:
1. گلبول سفید
2. مکانیزم دفاع:
الف) سلول: گلبول سفید، گلبول قرمز، پلاکت
ب) مادۀ زمینی: پلاسما
گرانولیت، آگرانولیت، نوتروفیل، ئوزوبوفیل، بازوفیل، لنفوسیت، مونوسیت، فاگوسیتوز، دیاپدز، تاکتیک شیمیایی، رگ خونی، بافت، ماکروفاژ، مونوسیت، دفاع اختصاصی، دفاع غیراختصاصی، پوست و لایه های مخاطی، بافت پوشش، غشای پایه، موکوز، موسین، غشای موکوزی، دومین خط دفاع غیراختصاصی، پایخ التهابی، پاسخ دمایی، گلبول های سفید، پروتئین، هیستامین، سایر مواد شیمیایی، پاسخ دمایی، پروها، پروتئین های مکمل، اینترفرون، ماکروفاژ، سلول های پوشش روده، کبد و ...
توضیح بیشتر:
جلسه 62
دفاع غیر اختصاصی
وقتی عوامل بیماری زا وارد بدن میشوند با دفاع غیر اختصاصی رو به رو میشوند که در تمام جانوران وجود دارد اما دفاع اختصاصی ویره مهره داران است
دفاع غیر اختصاصی شامل دو سد است
1 پوست و لایه های مخاطی
پوست
1 لایه های شاخی سطح پوست مانع ورود بسیاری از میکروب ها میشود
2 عرق و چربی پوست بسیاری از عوامل بیماری زا را نابود میکند
3 انزیم لیزوزیم در عرق و اشک و بزاق +لایه های مخاطی دیواره سلولی باکتری ها را تخریب میکند
عطسه و سرفه و ادرار و مدفوع نیز عوامل بیماری زا را از بدن خارج میکند
اما جایی که پوست کشیده نشده لایه ی مخاطی وجود دارد که اجازه نفوذ میکروب ها را به اعماق بدن نمیدهد
در لوله گوارش +دستگاه تنفس+دستگاه ادراری تناسلی لایه مخاطی داریم که در برخی جاها این لایه ی مخاطی دارای سلول های مرک داراست مثل دستگاه تنفس که در نهایت میکروب را یا به صورت خلط ارادی از بدن خارج میکند یا به طور غ ارادی توسط شیره معده هضم میشود که اکثر میکروبها این گونه ازبین میروند
لایه ی مخاطی = بافت پوششی +موسین +اب
سد دوم دارای 4 مکانیزم است
1 پاسخ التهابی که به دنبال هرگونه اسیب بافتی ایجاد میشود و مجموعه اتفاقات دفاعی رخ داده شده در نهایت باعث سرکوب میکروب و تسریع بهبودی میشود
فرض کنین سوزنی وارد دست شما شده از سلول های اسیب دیده بافتی دو نوع ماده ترشح میشود
1 هیستامین که باعث گشادی رگ و افزایش خون رسانی به محل اسیب دیده میشود و عمل دیاپدز .....و در نهایت فاگوسیتوز را راحت تر میکند
2 مواد شیمیایی دیگر که برخی از این مواد با تاکتیک شیمیایی گلبول های سفید خون را متوجه خود میکنند
گلبول های سفید از جمله نوتروفیل ائوزینوفیل با حرکت امیبی شکل دیاپدز میکنند و وارد بافت میشوند+ماکروفار های مستقر در بافت فاگوسیتوز را انجام میدهند
در محل برخی عفونتها چرک وجود دارد که شامل گلبول های سفید مرده سلول های اسیب دیده مرده و عوامل بیماریزاست
در نهایت ماکروفار ها نیز سلول های پیر و فرسوده و عوامل بیماری زا و سلول های مرده را فاگوسیتوز کرده و بدن را پاک سازی میکنند
فاگوسیتوز کننده ها لیزوزوم فراوان دارند .سلول های ترشح کنندهی دفاعی اندوپلاسمی زبر وگلری فراوان دارند
پاسخ دمایی
به دنبال مبارزه بدن با عوامل بیماری زا ممکن است دمای بدن تا چن درجه بالا رود
1 همیشه مبارزه بدن با تب همراه نیس
2 همیشه افزایش دما ناشی از تب نیس
در دمای حاصل از تب بسیاری از عوامل بیماری زا به خوبی نمیتوانند رشد کنند
گلبول های سفید ...توضیح داده شد
پروتیین ها ی مکمل ...تکمیل کننده کار دستگاه ایمنی بدن
از سلول های پوششی روده ..کبد...ماکروفار ها ترشح میشوند .... در خون و در برخورد با میکروب ها فعال میشوند
پس هم در خون و هم در بافت یافت میشوند
به طور یک حلقه دور عامل جمع شده و درغشای میکروب منفذ ایجاد میکنند
اب از میکروب خارج شده و اندامک ها داخل سلول میمانند و اب جذب مبکنند و توررسانس رخ میدهد .....عامل از بین رفتن میکروب در اصل توررسانس است
روی ویروس اثر ندارند
2 اینتر فرون
از سلول های الوده به ویروس ترشح میشود روی سلول های سالم اطاف قرار میگیرد اجازهی اسیب ویروس و حتی بسیاری از ویروس های دیگر را نمیدهد اما در نهایت با از بین رفتن سلول مقاومت کوتاه مدت اینتر فرون نیز تمام میشود
نکات مهم
1 پروتیین مکمل+پرفورین .....منفذ ایجاد میکنند
مکمل روی غشای میکروب
پرفورین روی سلول سرطانی و سلول الوده به ویروس
2 اینترفرون و پرفورین در مبارزه با ویروس هستند
ماکروفار ها
1 در دفاع غ اختصاصی و اختصاصی نقش دارند
2 دیاپدز +فاگوسیتوز کننده هستند
3 در دفاع در بافت به طور مستقیم و در دفاع در خون با تولید اینترفرون بسیار نقش دارند
3 اندوپلاسمی +گلری+لیزوزوم فراوان دارند
4 در مبارزه با سلول سرطانی +میکروبها به جز ویروسنقش دارند